Sangtakieng.com

ตอนที่หนึ่ง หน้า

Scaffolding Erector, Scaffolding Inspector and Safe Access Scaffolds

ผู้ติดตั้งนั่งร้าน ผู้ตรวจนั่งร้าน ผู้ใช้นั่งร้านและการกำกับดูแลงานนั่งร้านในสถานประกอบกิจการ
 
ตอนที่หนึ่งหน้า ๑ มาตรฐานนั่งร้าน แบบนั่งร้านและความปลอดภัยงานนั่งร้าน
 
งานเขียน เรียบเรียงและนำเสนอ : รณรงค์ แสงตะเกียง
Facebook : รณรงค์ แสงตะเกียง
บริษัท เอเซีย แสงตะเกียง จำกัด
E-mail.Contact Number : sangtakieng@gmail.com  093 7719222


หัวข้อนำเสนอผู้ติดตั้งนั่งร้าน ผู้ตรวจนั่งร้าน ผู้ใช้นั่งร้านและการกำกับดูแลการใช้นั่งร้านแบ่งออกเป็นสี่ตอน
 
  • ตอนที่หนึ่ง (หน้า ๑) มาตรฐานนั่งร้าน แบบนั่งร้านฯ : นำเสนอหน้านี้
  • ตอนที่หนึ่ง (หน้า ๒) มาตรฐานนั่งร้าน แบบนั่งร้านฯ : คลิ๊กตรงนี้
  • ตอนที่สอง (หน้า ๑) วิธีติดตั้ง รื้อถอนนั่งร้าน : คลิ๊กตรงนี้ 
  • ตอนที่สอง (หน้า ๒) วิธีติดตั้ง รื้อถอนนั่งร้าน : คลิ๊กตรงนี้
  • ตอนที่สาม เทคนิคตรวจนั่งร้าน อยู่ระหว่างการพัฒนาปรับปรุง  
  • ตอนที่สี่ การกำกับดูแลงานนั่งร้านในสถานประกอบกิจการ อยู่ระหว่างการพัฒนาปรับปรุง

 
วิศวกรรมความปลอดภัยงานนั่งร้าน มีผู้เกี่ยวข้องอยู่ด้วยกันสามส่วน คือผู้ติดตั้งรื้อถอนนั่งร้าน ผู้ตรวจนั่งร้านและผู้ใช้นั่งร้าน ซึ่งเรามักเรียกแต่เพียงสั้นๆ ว่าสามผู้ จะอย่างไรก็ตาม การเรียนรู้และพัฒนาบุคลากรจะแบ่งแยกเนื้อหาออกเป็น ๒ ส่วนคือ องค์ความรู้ร่วมที่เป็นระดับพื้นฐาน ซึ่งหมายความว่าทุกผู้ที่กล่าวถึงข้างต้นต้องเรียนรู้ และส่วนที่สองคือองค์ความรู้ที่เป็นลักษณะจำเพาะของแต่ละคน โครงสร้างขององค์ความรู้เกี่ยวกับนั่งร้านแบ่งเนื้อหาออกเป็นสองส่วน   
 
  • องค์ความรู้ที่เป็นพื้นฐานร่วม ทั้งผู้ติดตั้งรื้อถอน ผู้ตรวจและผู้ใช้นั่งร้าน
  • องค์ความรู้ที่เป็นลักษณะจำเพาะตามลักษณะงาน

1 มาตรฐานนั่งร้านท่อประกอบ Tubular Scaffolds

 
มาตรฐานนั่งร้านมีหลายฉบับ แต่ที่โลกอุตสาหกรรมใช้กันมากที่สุดคือมาตรฐานอังกฤษ (British Standard BS EN 12811, BS EN 74, BS 2482 2009) ซึ่งเอกสารฉบับนี้จะกล่าวถึง มาตรฐานนั่งร้านจะแบ่งออกเป็นสองส่วนคือมาตรฐานอุปกรณ์และมาตรฐานการติดตั้ง (equipment standard and erecting standard)   
 
  • มาตรฐานมาตรฐานติดตั้ง BS 5973 (1993) ยกเลิก ใช้ BS EN 12811 แทนเมื่อปี 2004
  • มาตรฐานท่อ แคลมป์ BS 1139 (1993) ยกเลิก ใช้ BS EN 74 แทนเมื่อปี 2006
  • มาตรฐานแผ่นปูพื้น BS 2482 (1981) ยกเลิก ใช้  BS 2482 (2009) แทนเมื่อปี 2009
 

การปรับปรุงมาตรฐานนั่งร้าน เริ่มจากแก้ไขมาตรฐานการติดตั้งเป็น BS EN 12811 เมื่อปี คริสต์ศักราช ๒๐๐๔ ซึ่งในห้วงเวลาดังกล่าว ภาคอุตสาหกรรมในประเทศไทยหรืออาจจะหมายความรวมถึงภาคพื้นรอบๆ ประเทศไทยด้วย แทบไม่ได้เปลี่ยนแปลงใดๆ เลย-ยังคงใช้มาตรฐานการติดตั้ง BS 5973 เวอร์ชั่น 1993 ดังเดิม และเริ่มปรับการใช้งานมากขึ้นหลังจากมาตรฐานท่อ มาตรฐานแคลมป์และมาตรฐานแผ่นปูพื้นแล้วเสร็จ และมีการผลิตอุปกรณ์ตามมาตรฐานใหม่ออกมาใช้งาน
 
บนความเป็นจริง แม้มาตรฐานนั่งร้านฉบับปรับปรุงแก้ไขจะออกมาแล้วเสร็จตั้งแต่ปีคริสต์ศักราช ๒๐๐๙ แล้วก็ตาม แต่ปรากฏว่าอุปกรณ์ของหลายหน่วยงานยังมีสภาพปกติและการติดตั้งแบบเดิมยังมีค่าคำนวณตามหลักวิศวกรรมการรับแรงรับรองดังเดิม ฉะนั้นแนวทางการใช้นั่งร้านในปัจจุบัน จึงยังยอมรับใช้ดังนี้  
 
  • ใช้อุปกรณ์นั่งร้านมาตรฐานเดิม ติดตั้งตามมาตรฐานเดิม BS 5973
  • ใช้อุปกรณ์นั่งร้านมาตรฐานเดิม ติดตั้งตามมาตรฐานใหม่ BS EN 12811
  • ใช้อุปกรณ์นั่งร้านมาตรฐานใหม่ ติดตั้งตามมาตรฐานใหม่ BS EN 12811     
 

2 แบบนั่งร้าน ความเข้าใจทั่วไปเกี่ยวกับนั่งร้าน
 
นั่งร้าน หมายถึงที่ทำงานซึ่งจัดไว้สูงจากพื้นดินหรือจากพื้นของอาคารหรือส่วนของงานก่อสร้าง สำหรับเป็นที่รองรับผู้ทำงานหรือวัสดุในงานก่อสร้างเป็นการชั่วคราว /ด้วยสภาพงานที่นำนั่งร้านไปใช้มีความแตกต่างกัน นั่งร้านจึงมีหลายแบบดังนี้  
 
  • นั่งร้านแบบเสาเรียงเดี่ยว single pole scaffolds
  • นั่งร้านแบบยกพื้นอิสระ independent scaffolds   

a) นั่งร้านแบบหอสูง tower scaffolds

b) นั่งร้านแบบเคลื่อนที่ได้ mobile scaffolds

 
  • นั่งร้านแบบ ไม้ไผ่ bamboo scaffolds
  • นั่งร้านแบบ โครงสำเร็จรูป prefabricate scaffolds
  • นั่งร้านแบบ ยกพื้นกว้าง platform scaffolds
  • นั่งร้านแบบ ยกพื้นค้ำยัน cantilever scaffolds
  • นั่งร้านแบบ แขวนห้อย overhung scaffolds
  • นั่งร้านแบบ เท้าแขน bracket scaffolds
  • นั่งร้านแบบ ลิ่มล็อค ringlock   
 

แบบที่หนึ่ง นั่งร้านแบบเสาเรียงเดี่ยว single pole scaffolds   
 
เป็นนั่งร้านท่อประกอบ ลักษณะติดตั้งเสาเพียงแถวเดียว จึงเรียกนั่งร้านเสาเรียงเดี่ยวหรือบางครั้งเรียกว่านั่งร้านเสาฝาก นั่งร้านแบบนี้จะติดตั้งแนวขนานกับโครงสร้างของโรงเรือน โดยคานของนั่งร้าน (scaffolding runner) อีกด้านจะแคลมป์ติดตั้งไว้กับโครงสร้างของโรงเรือนและรับโหลดแทนเสา   
 

 

 

การยึดคานกับโรงสร้างโรงเรือนเสาฝาก ต้องใช้บีมแคลมป์ beam clamp ส่วนการยึดท่อที่ตำแหน่งอื่นๆ ก็ใช้มาตรฐานเดียวกันกับนั่งร้านท่อประกอบแบบอื่นๆ : ภาพประกอบ  
          

 

 
แบบที่สอง นั่งร้านแบบยกพื้นอิสระ independent scaffolds    
 
นั่งร้านแบบยกพื้นอิสระเป็นแบบของนั่งร้านท่อประกอบ (tubular scaffolds) ที่ใช้งานกันมากที่สุดในภาคงานปฏิบัติการอุตสาหกรรม ลักษณะติดตั้งและการใช้งานมีทั้งติดตั้งอยู่กับที่บนพื้นและมีล้อเคลื่อนที่ได้ จึงแบ่งนั่งร้านออกเป็น ๒ แบบคือ  
 
  • นั่งร้านแบบหอสูง tower scaffolds
  • นั่งร้านแบบเคลื่อนที่ได้ mobile scaffolds   
 

นั่งร้านแบบหอสูง (tower scaffolds)
 
นั่งร้านแบบหอสูง เป็นนั่งร้านท่อประกอบที่ติดตั้งจากพื้นด้านล่าง หมายความว่าส่วนโคนเสานั่งร้าน นับตั้งแต่แผ่นรองฐาน แผ่นรองตีนเสาและท่อเสาจะถูกติดตั้งจากพื้นราบระดับดินหรือพื้นของอาคาร กรณีสูงเกินสัดส่วนของความกว้างฐาน หมายถึงฐานส่วนที่แคบสุด ต้องมีการค้ำยันหรือยึดตรึงกับโครงสร้างอื่นที่แข็งแรง ป้องกันการล้ม, ข้อกำหนดและคุณลักษณะนั่งร้านแบบหอสูง
 
  • ติดตั้งจากพื้นดินหรือพื้นอาคาร ความสูงต่อชั้น ไม่เกิน ๒.๑ เมตร เช่นเดียวกันกับนั่งร้านท่อประกอบแบบอื่นๆ
  • ติดตั้งภายในอาคาร สูงได้ไม่เกิน ๔ เท่าหรือทุกสองชั้นหรือ ๔ เมตร ต้องยึดตรึงกันล้มกับโครงสร้างที่แข็งแรง ส่วนด้านนอกอาคารไม่เกิน ๓.๕ เท่าของฐานส่วนที่แคบสุด โดยไม่ต้องยึดโยง (standing)
  • หากสูงกว่าสัดส่วนที่กำหนดต้องยึดโยง สมอบกหรือขยายฐาน
  • หากไม่ติดตั้งผ้าใบ ไม่ต้องนำแรงปะทะลม wind load มาคำนวณ 
 

 
ต้องไม่ลืมว่านั่งร้านความกว้างฐานคงเดิม เมื่อเราติดตั้งสูงขึ้น จุดศูนย์ถ่วงของโครงสร้างก็จะสูงตามไปด้วย เมื่อนำเงื่อนไขดังกล่าวมีเทียบเคียงกับทฤษฎีการล้มของวัตถุ ซึ่งกล่าวว่า วัตถุจะล้มก็ต่อเมื่อจุดศูนย์ถ่วงออกนอกฐานรับแรง หมายความว่าหากจุดศูนย์ถ่วงสูงขึ้นแต่ฐานนั่งร้านเท่าเดิม เมื่อมีแรงมากระทำวัตถุก็จะล้ม มาตรฐานอังกฤษ อนุกรม BS EN 12811 ว่าด้วยการติดตั้งนั่งร้านจึงกำหนดให้มีการยึดตรึงกันล้มตามข้อกำหนดที่กล่าวถึงในข้างต้น

 

นั่งร้านแบบเคลื่อนที่ได้ mobile scaffolds
 
นั่งร้านแบบเคลื่อนที่ได้ โดยปกติเป็นนั่งร้านท่อประกอบที่ติดตั้งเบย์เดียวสี่เสา ที่โคนล่างสุดของเสาจะติดตั้งล้อสำหรับเข็ญเคลื่อนที่ เหมาะกับการใช้งานบนพื้นราบ บดอัด พื้นไม่ทรุดตัวและความสูงพื้นต้องเป็นระดับเดียวกัน ข้อกำหนดการติดตั้ง
 
  • ใช้บนพื้นราบ บดอัดไม่ทรุดตัว
  • ใช้งาน very light duty load เช่นเดียวกับนั่งร้านแขวนห้อยและนั่งร้านยกพื้นค้ำยัน ฐานกว้าง ๑.๒ ถึง ๒.๗ เมตร
  • ความสูงนั่งร้าน อนุญาตในอาคารไม่เกิน ๓.๕ เท่าและนอกอาคารไม่เกิน ๓ เท่าของฐานส่วนที่แคบสุด
  • หากความสูงไม่พอกับระดับงาน อนุญาตให้ขยายฐานได้อีก ๒๐ เซนติเมตร ซึ่งการขยายฐาน ๒๐ เซนติเมตร ก็จะสามารถเพิ่มความสูงได้ = ๒๐ x = ๖๐ เซนติเมตร หากเพิ่มมากกว่านี้ ล้อนั่งร้านจะรับโหลดมากเกินไปและอาจส่งผลให้เกิดอุบัติเหตุล้อนั่งร้านหัก นั่งร้านล้ม (อ้างอิงค่าคำนวณรับแรงจากวิศวกรโยธา)
  • นั่งร้านเคลื่อนที่ได้ จะติดตั้งจากนั่งร้านท่อประกอบเท่านั้น (tubular scaffolds) กรณีนำนั่งร้านแบบโครงสำเร็จรูป (prefabricate scaffolds) มาแปลงสภาพโดยใช้ท่อและแคลมป์โลหะร่วมด้วย ต้องให้วิศวกรเป็นผู้กำหนด และแบบที่วิศวกรกำหนดให้เก็บไว้กับตัวนั่งร้าน พร้อมตรวจสอบได้ 

 
แบบที่สาม นั่งร้านไม้ไผ่ bamboo scaffolds
 
นั่งร้านไม้ไผ่ประกอบเข้าเป็นลักษณะโครงสร้างโดยวิธีใช้เชือกขันชะเนาะ ในหลายประเทศที่มีมาตรฐานการทำงาน เกี่ยวกับการทำงานบนที่สูง ได้ยกเลิกที่จะกล่าวถึงในคู่มือหรือในตำราอีก นั่งร้านไม้ไผ่หรือนั่งร้านไม้ ไม่อนุญาตในภาคงานอุตสาหกรรม เนื่องจากมีหลายตัวแปร ที่ยากแก่การตรวจสอบและยากต่อการควบคุมคุณภาพ ตัวอย่างที่ทำให้ความแข็งแรงของนั่งร้านลดลง  
 
  • อายุไม้
  • ขนาดความโตเส้นผ่าศูนย์กลางของลำไม้
  • ทิศทางเสี้ยนไม้
  • รอยสัตว์กัดแทะ ฯลฯ เป็นต้น   

แบบที่สี่ นั่งร้านแบบโครงสำเร็จรูป prefabricate scaffolds
 
นั่งร้านแบบโครงสำเร็จ แรกเดิมถูกคิดและออกแบบโดยวิศวกรชาวญี่ปุ่น ภาษาตลาดจึงเรียกว่านั่งร้านญี่ปุ่น จุดเด่นก็คือติดตั้งได้ง่าย รวดเร็วและรับโหลดได้ตามค่าทางวิศวกรรมที่กำหนด หากอ้างอิงตามมาตรฐานและข้อมูลจำเพาะ ซึ่งหมายถึงไม่ได้แปลงสภาพโดยนำอุปกรณ์ท่อและแคลมป์โลหะมายึดทาบ พบว่ามีข้อจำกัดหลายประเด็นและเป็นเหตุที่หลายบริษัทหรือหน่วยงานที่บริหารจัดการด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัยเข้มข้น ไม่อนุญาตให้นำเข้ามาใช้ในสถานประกอบกิจการ /ข้อจำกัดของนั่งร้านโครงสำเร็จรูป สรุปได้ดังนี้
 
  • ติดตั้งบนที่คับแคบกว่าความกว้างของโครงนั่งร้านไม่ได้
  • ไม่มีแผ่นกันของตก
  • ติดตั้งสูงได้ไม่เกินสามชั้น (ที่ติดตั้งได้สูงเพราะมีการแปลงสภาพโดยนำแคลมป์และท่อโลหะมายึดทาบ การแปลงสภาพดังกล่าวต้องกำหนดโดยวิศวกร)
  • ติดตั้งได้แบบเดียวคือแบบหอสูง จะติดตั้งแบบอื่นไม่ได้
 
ฉะนั้น การนำนั่งร้านแบบโครงสำเร็จรูปเข้ามาใช้งานในสถานประกอบกิจการ ต้องขออนุญาตจากตัวแทนผู้บริหารเสียก่อน การพิจารณาอาจอนุมัติให้ใช้งาน ไม่อนุมัติหรืออนุมัติโดยกำหนดเงื่อนไขที่เป็นลักษณะจำเพาะเอาไว้ก็ได้  

 
แบบที่ห้า นั่งร้านแบบยกพื้นกว้าง platform scaffolds 
 
การเลือกใช้นั่งร้านแบบนี้ เหตุผลหลักมาจากพื้นที่เป็นทางสัญจร และทางสัญจรดังกล่าวไม่สามารถปิดกั้นหรือสร้างอ้อมทางเบี่ยงเพื่อลดผลกระทบได้ พิจารณาภาพประกอบด้านล่าง จะเห็นได้ว่าการติดตั้งจะลดผลกระทบโดยให้คน จักรกลเคลื่อนที่หรือยานยนต์สามารถลอดผ่านได้ สิ่งที่แตกต่างชัดเจนของนั่งร้านท่อประกอบที่ติดตั้งเป็นนั่งร้านยกพื้นกว้างคือคานนั่งร้าน (scaffolding runner) คานนั่งร้านจะต้องยาวมากพอ จึงต้องสร้างเป็นลักษณะโครงสร้างรับแรง pre-fabricate ป้องกันการโก่งตัว

   

 
แบบที่หก นั่งร้านแบบยกพื้นค้ำยัน cantilever scaffolds
 
  • ใช้เฉพาะ very light duty load เช่นเดียวกับนั่งร้านแบบเคลื่อนที่ได้และนั่งร้านแบบแขวนห้อย
  • หาก platform ยื่นออกนอกอาคารหรือนอกโครงสร้างเกิน ๑.๒ เมตร ต้องติดตั้งท่อดึงจากด้านบนด้วย
  • กรณีระยะเสาค้ำยัน (วัดตามแนวดิ่ง) สูงเกิน ๒.๗ เมตร ให้ยึดสามจุด
  • พื้นทำงานของนั่งร้านแบบนี้จะอยู่ด้านนอกผนังอาคารหรืออยู่ด้านนอกโครงสร้าง เสาจะมีองศาเอียงค้ำยันไว้กับผนังหรือโครงสร้าง โหลดจึงถูกส่งถ่ายไปตามแนวเอียงของเสา ไม่ได้ส่งถ่ายโดยตรงตามแนวดิ่งลงพื้น
  • ข้อดีการใช้งานคือ ที่ระดับทำงานสูงจากพื้นล่างสามารถติดตั้งแบบเกาะนั่งร้านไว้กับโครงสร้างได้เลย ไม่ต้องติดตั้งนั่งร้านขึ้นมาจากพื้นล่าง ใช้อุปกรณ์นั่งร้านเท่าที่จำเป็น ลดเวลาสูญเปล่าจากการติดตั้งรื้อถอนนั่งร้าน ลดค่าใช้จ่ายค่าแรงงาน ฯลฯ 
 

 

 

แบบที่เจ็ด นั่งร้านแบบแขวนห้อย overhung scaffolds
 
นั่งร้านแบบแขวนห้อยใช้เฉพาะ very light duty load, การส่งถ่ายโหลดจะตรงกันข้ามกับนั่งร้านแบบยกพื้นค้ำยัน หมายความว่านั่งร้านแบบยกพื้นค้ำยันจะส่งถ่ายโหลดจากพื้นนั่งร้านลงไปยังโครงสร้างที่ยึดตรึงเอาไว้ แต่นั่งร้านแบบแขวนห้อย โหลดทั้งหมดจะเกิดกับโครงสร้างด้านบนที่แขวนยึดนั่งร้านไว้ ข้อดีการติดตั้งก็เหมือนนั่งร้านแบบยกพื้นค้ำยันคือไม่ต้องติดตั้งจากระดับพื้น
 
นั่งร้านไม่ว่าเป็นแบบยกพื้นค้ำยันหรือแบบแขวนห้อย ซึ่งเสาไม่ได้ติดตั้งจากพื้นด้านล่างต้องถูกกำหนดแบบโดยวิศวกร นอกจากนี้สภาพการทำงานทางทะเลซึ่งไม่มีพื้นด้านล่าง เช่นแท่นขุดเจาะ ก็เหมาะที่จะใช้นั่งร้านแบบนี้ นั่งร้านแบบแขวนห้อย ต้องติดตั้งแคลมป์กันรูด checked clamp ด้านบนของโครงสร้างที่แขวนนั่งร้านและด้านล่างของพื้นนั่งร้าน 

 
แบบที่แปด นั่งร้านแบบเท้าแขน bracket scaffolds
 
นั่งร้านแบบนี้ โดยปกติจะใช้งานลักษณะจำเพาะกับถังลูกโลกหรือถังอื่นใด ที่มีลักษณะผิวงานโป่งหรือกลมคล้ายลูกโลก ติดตั้งโดยวิธีเชื่อมเสาค้ำยันกับพื้นผิวของถัง สิ่งที่ต้องระมัดระวังคือ ต้องได้รับอนุญาตจากวิศวกรผู้ออกแบบเสียก่อน ทั้งนี้หากถังทำด้วยเหล็กคาร์บอนต่ำ (carbon composition 0.03-0.07 percent) หลังเชื่อมซึ่งเป็นกระบวนการทางความร้อน เมื่อปล่อยให้เหล็กเย็นตัวในอุณหภูมิบรรยากาศ เกรนของเหล็กจะโต เป็นเหตุให้ผนังของถังรับแรงดันได้น้อยลงนั่นเอง  

แบบที่เก้า นั่งร้านแบบลิ่มล็อค ring lock
 
โครงสร้างหลักของนั่งร้าน ติดตั้งเข้าด้วยกันด้วยวิธีตอกลิ่มยึด จุดเด่นคือประกอบง่ายใช้อุปกรณ์ล็อคน้อยแบบ แต่ข้อด้อยที่ยากลำบากคือต้องใช้อุปกรณ์จำนวนมาก เนื่องจากปรับระยะกว้างยาวไม่ได้เหมือนนั่งร้านท่อประกอบ จากข้อจำกัดดังกล่าวสำหรับประเทศไทยและภาคพื้นอาเซียน จึงได้รับความนิยมน้อยกว่านั่งร้านโครงสำเร็จรูปและนั่งร้านแบบท่อประกอบ
 

 

 

3 โครงสร้างนั่งร้านท่อประกอบและโครงสร้างนั่งร้านโครงสำเร็จรูป
 
เพื่อให้การเรียนรู้เรื่องนั่งร้านเข้าใจง่าย จำเป็นต้องนำเสนอเป็นลำดับขั้น และเลือกโมเดลเรียนรู้ให้ถูกต้อง ลำดับนี้จะเลือกแนะนำโครงสร้างหลักของนั่งร้านเป็นลำดับแรกโดยเลือก ๒ โมเดลของโครงสร้างนั่งร้านมานำเสนอคือ หนึ่งโครงสร้างนั่งร้านแบบท่อประกอบและโครงสร้างนั่งร้านแบบโครงสำเร็จรูป
 

 

 
นั่งร้านถูกติดตั้งเป็นโครงสร้างชั่วคราวเพื่อทำงานบนที่สูง หากกล่าวถึงโครงสร้างก็ต้องนึกถึงมิติกว้าง ยาว สูงและการส่งถ่ายแรงหรือโหลดทั้งตามแนวดิ่งและตามแนวนอน
 
  • scaffolding width : ความกว้างนั่งร้าน
  • bay length, scaffolding length : ความยาวระหว่างช่วงเสา, ความยาวรวมทั้งหมดของนั่งร้าน
  • lift height or ledger spacing : ความสูงนั่งร้านหนึ่งชั้น
  • foot tie or kicker : คิกเกอร์คือท่อนอนชุดล่างสุดมีหน้าที่ยึดกำหนดฐานกว้าง ยาวนั่งร้านมีสองด้านคือ คิกเกอร์ตามความกว้างและคิกเกอร์ตามแนวยาว
 

อุปกรณ์โครงสร้าง เป็นส่วนประกอบหลักที่ต้องรู้จักก่อน
sole board แผ่นรองฐาน เป็นอุปกรณ์ติดตั้งไว้ด้านล่างสุดของนั่งร้าน มีหน้าที่กระจายโหลดทั้งหมดที่เกิดขึ้นลงสู่พื้นด้านล่าง แผ่นรองฐานนั่งร้านจะรองคราวละหนึ่งเสา หมายถึงหนึ่งเสาหนึ่งชิ้นหรือรองควบคราวละสองเสาก็ได้ หากเป็นแผ่นพื้นโลหะให้วางหงาย มีเงื่อนไขการติดตั้งดังนี้
 
  • พื้นดินแข็งทั่วไป เมื่อรองหนึ่งชิ้นต่อหนึ่งเสา ความยาวต้องไม่น้อยกว่า ๔๖๐ เซนติเมตรและกรณีวางรองแบบควบเสา ส่วนปลายต้องเลยห่างจากต้นเสาไม่น้อยกว่า ๓๐ เซนติเมตร
  • พื้นดินอ่อนที่ไม่ใช่ดินเลน รองหนึ่งชิ้นต่อหนึ่งเสาให้ใช้ความยาวสองเท่าของ ๔๖๐ เซนติเมตร วางรองแบบควบเสา ส่วนปลายต้องเลยห่างจากต้นเสาไม่น้อยกว่า ๖๐ เซนติเมตร กรณีเป็นพื้นดินเลนให้ออกแบบการติดตั้งโดยวิศวกรโยธา
  • พื้นดินแข็งมีการออกแบบค่ารับแรงต่อหน่วยพื้นที่เช่น พื้นรับแรงภายในตัวอาคารโรงงาน ผิวจราจรที่ให้รถบรรทุกหนักวิงผ่านได้ ไม่ต้องใช้ sole board

base plate แผ่นรองตีนเสา มีขนาดมาตรฐาน ๑๕ คูณ ๑๕ เซนติเมตร ความหนา ๕ มิลลิเมตรและมีเดือยเชื่อมติดอยู่กับแผ่นขึ้นรูป ซึ่งเดือยจะมีขนาดเล็กกว่ารูในท่อนั่งร้านประมาณ ๒ มิลลิเมตรและยาว ๒๐-๓๐ เซนติเมตร (อาจไม่ต้องจำเนื่องจากเป็นขนาดมาตรฐาน) BS EN 12811 กำหนดให้ติดตั้งทุกต้นเสา หน้าทีของเบสเพลทคือกระจายโหลดแต่ละเสานั่งร้านลงสู่แผ่นรองฐาน
 

 

post ท่อเสานั่งร้าน ถูกติดตั้งตามแนวดิ่งวางอยู่บนแผ่นรองตีนเสา (base plate) เป็นท่อขนาดมาตรฐาน BS EN 74 หมายถึงเส้นผ่าศูนย์กลางนอก ๔๘.๓ มิลลิเมตร ความหนาผนังท่อมีสองขนาด type one ความหนา ๓.๒ มิลลิเมตรและ type two ความหนาผนังท่อ ๔.๐ มิลลิเมตร หน้าที่คือรับโหลดตามหลักการของโครงสร้าง ซึ่งเกิดขึ้นโดยตรงตามแนวดิ่ง หรือโหลดที่เกิดตามแนวนอนจากแผ่นพื้น จากตง จากคานและถูกถ่ายจากแนวนอนสูงไปยังแนวดิ่งด้วยท่อค้ำยัน (scaffold bracing pipe)

ledgers or runner คานจะถูกติดตั้งตามแนวนอน หน้าที่รับโหลดแนวนอน อยู่ด้านนอกของเสา ชิดเสาใต้ตง (transoms)

transoms ตงจะเห็นได้ว่าจากข้อกำหนดของมาตรฐานการติดตั้ง ห่างได้สูงสุด ๑.๒ เมตร ตงจึงต้องมีสองประเภทคือ ตงหลักกับตงเสริม (main transoms, intermediate transoms) ตงให้ติดตั้งดังนี้

 
  • ตงหลัก (main transoms) ติดตั้งบนคานชิดเสา
  • ตงเสริม (intermediate transoms) ติดตั้งบนคานระหว่างช่วงเสา ระยะห่างจากตงหลักไม่เกิน ๑.๒ เมตร หากตงหลักห่างเกิน ๑.๒ เมตร ก็ไม่ต้องมีตงเสริม 

โครงสร้างนั่งร้านโครงสำเร็จรูป (Pre-Fabricate Scaffolds)
 

 


เทคนิคการศึกษาเรียนรู้นั่งร้าน ทั้งนั่งร้านท่อประกอบและนั่งร้านโครงสำเร็จรูป มีจุดเริ่มต้นที่เหมือนกันคือเริ่มจากศึกษาเรียนรู้โครงสร้างหลัก หากแต่หลังจากนั้นก็จะแตกต่างกันออกไป
  • นั่งร้านร้านท่อประกอบ (Tubular Scaffolds) เริ่มจากศึกษาเรียนรู้โครงสร้างหลัก หลังจากนั้นจะเรียนรู้จากล่างขึ้นบนและซ้ายไปขวา
  • นั่งร้านร้านโครงสำเร็จรูป (Pre-Fabricate Scaffolds) เริ่มจากศึกษาเรียนรู้โครงสร้างหลัก ๙ ชิ้นและลำดับถัดไปคืออุปกรณ์ติดตั้งด้านล่างและอุปกรณ์ติดตั้งด้านบน

(อ่านต่อ ตอนที่หนึ่ง หน้า ๒ โดยเลือกเมนูและคลิ๊กเพื่ออ่านต่อ ด้านล่าง)
 

ติดต่องานฝึกอบรม  แปลเอกสารเซฟตี้  งานที่ปรึกษาการจัดทำระบบ-ระเบียบปฏิบัติ : บริษัท เอเซีย แสงตะเกียง จำกัด  Tel 093-7719222 E-mail : sangtakieng@gmail.com

กลับหน้าแรก : คลิ๊กตรงนี้
ไปยังเมนู มาตรฐานนั่งร้าน แบบนั่งร้านฯ ตอนที่หนึ่ง หน้า ๒ : คลิ๊กตรงนี้
ไปยังเมนู วิธีติดตั้ง รื้อถอนนั่งร้าน ตอนที่สอง หน้า ๑ : คลิ๊กตรงนี้
ไปยังเมนู วิธีติดตั้ง รื้อถอนนั่งร้าน ตอนที่สอง หน้า ๒ : คลิ๊กตรงนี้
ไปยังเมนู เทคนิคตรวจนั่งร้าน ตอนที่สาม : อยู่ระหว่างการพัฒนาปรับปรุง
ไปยังเมนู การกำกับดูแลงานนั่งร้านในสถานประกอบกิจการ : อยู่ระหว่างการพัฒนาปรับปรุง
 
  
MENU
 
WEB LINK
 
VISIT
 สถิติวันนี้ 291 คน
 สถิติเมื่อวาน 96 คน
 สถิติเดือนนี้
สถิติปีนี้
สถิติทั้งหมด
2741 คน
84537 คน
473970 คน
เริ่มเมื่อ 2012-10-14
 
Copyright (c) 2006 by Ronnarong