ความเข้าใจทั่วไปเกี่ยวกับที่อับอากาศ

การชี้บ่งเพื่อจัดทำทะเบียนที่อับอากาศ คณะทำงานแต่ละคนอาจมีความเห็นแตกต่างกัน เพื่อลดข้อจำกัดดังกล่าว จึงแนะนำให้ทีมทำงานเริ่มจากการทำสำรวจพื้นที่จริง-อุปกรณ์จริงให้เห็นภาพรวมทั้งหมดก่อน แล้วค่อยมาเข้ากระบวนการพิจารณาจัดทำทะเบียนที่อับอากาศ, กระบวนการพิจารณาฯ ที่กล่าวถึงนี้ จำเป็นต้องกำหนดขอบเขต รายละเอียดและหลักเกณฑ์ให้ชัดเจนเสียก่อน ไม่เช่นนั้นจะเกิดอุปสรรค์ในขั้นตอนทำงานและหาข้อสรุปจบได้ยาก

โดยพื้นฐานลักษณะทางกายภาพของที่อับอากาศ ต้องเป็นที่ปิดหรือปิดบางส่วน หรือเป็นหลุม หรือบ่อปากเปิด, การชี้บ่งฯ ในขั้นแรกให้พิจารณารายละเอียดดังต่อไปนี้ประกอบ หากมีข้อหนึ่งข้อใดประกอบร่วมด้วย ให้ตั้งข้อสังเกตว่าอาจจะเป็นที่อับอากาศ ให้จดบันทึกไว้และนำไปพิจาณาชี้ขาดกับทีมทำงาน อีกครั้งหนึ่ง (in reaction to a place of work, means an enclosed or partially enclosed space that) :

ทางเข้าออกจำกัด เข้ายาก-ออกยาก may have restricted means of entry and exit. 2.ไม่ถูกออกแบบให้คนเข้าไปทำงานแบบต่อเนื่อง เป็นการประจำ is not intended or designed primarily as a place of work. 3.อากาศมีความดันหรือความร้อนสูงขณะที่คนปฏิบัติงานอยู่ในนั้น is at atmospheric pressure or high temperature while persons are in it. 4.อาจมีบรรยากาศอันตราย ออกซิเจนสูงหรือต่ำเกินไป มีก๊าซติดไฟหรือระเบิดได้หรือเป็นที่สะสมก๊าซพิษ may have an atmosphere with potentially harmful contaminants, an unsafe level of oxygen or stored substances that may cause engulfment.

แนวปฏิบัติเพื่อชี้บ่งที่อับอากาศ Confined Space Identification

หนึ่ง นายจ้างหรือผู้ทำการแทนนายจ้าง แต่งตั้งคณะทำงาน 3-5 คน โครงสร้างของคณะทำงาน (working team) ควรประกอบด้วย ตัวแทนพื้นที่ /ผู้ชำนาญการที่อับอากาศ (พิจารณาวุฒิการศึกษาและประสบการณ์ทำงานตรงกับที่อับอากาศ ระยะเวลา 7-10 ปี) /เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยระดับวิชาชีพ /และที่ปรึกษาทีมทำงานหนึ่งคนหรือมากกว่าหนึ่งคนก็ได้ สอง ทีมทำงาน เริ่มต้นจากศึกษากฏหมาย ประกาศกรมฯ และมาตรฐานสากลที่บริษัทนำมาใช้ :  ศึกษากฎหมายระดับกฎกระทรวง ฉบับ update ศึกษากฎหมายระดับประกาศกรมฯ ฉบับ update ข้อหารือกองความปลอดภัยแรงงาน ซึ่งตรงกับกฎกระทรวงหรือตรงกับประกาศ-กรมฯ ฉบับ update มาตรฐานสากลที่องค์กร-สถานประกอบกิจการเลือกใช้ ตัวอย่างเช่น มาตรฐานออสเตรเลีย /นิวซีแลนด์ AS/NZS 2865 : safe working in confined spaces ฯลฯ เป็นต้น

3.สาม นำข้อกำหนดทางกฎหมายและมาตรฐานสากลที่สถานประกอบกิจการเลือกใช้ มากำหนดหัวข้อชี้บ่งที่อับอากาศ ตัวอย่างเช่น

คนสามารถเข้าไปได้ : ช่อง รู โพรง ฝาปิดเปิดซึ่งส่วนที่แคบสุดของช่อง รู โพรงดังกล่าวมีช่องกว้างมากกว่า 30 เซนติเมตร หากคนเข้าไปไม่ได้ไม่ต้องนำมาพิจารณาและให้อยู่นอกเงื่อนไขของที่อับอากาศ เข้ายาก-ออกยาก : ทางเข้าออกจำกัด เข้าหรือออกได้ทางเดียวหรือเข้าออกพร้อมกันมากกว่าหนึ่งคนไม่สะดวก บรรยากาศอันตราย : สภาพอากาศถ่ายเทตามธรรมชาติไม่เพียงพอ อาจสะสมฝุ่น ฝุ่นติดไฟ ก๊าซติดไฟ ก๊าซพิษ เคมีอันตราย โดยพื้นฐานให้ตรวจวัดค่าออกซิเจน ก๊าซไข่เน่า คาร์บอนมอนออกไซด์และค่าความเข้มข้นของก๊าซติดไฟ, ก๊าซสี่ชนิดนี้ต้องไม่ออกนอกค่าควบคุม หรือไม่มีแนวโน้มออกนอกค่าควบคุม   ความร้อนหรือความดันบรรยากาศ สูงหรือต่ำถึงระดับที่มีผลกระทบทางสุขภาพของผู้ปฏิบัติงาน หลุมปากเปิด ความลึกมากกว่าสองเมตรหรือตามที่คณะทำงานใช้เป็นเกณฑ์ชี้บ่งที่อับอากาศ เช่น 1.5 เมตร, 1.8 เมตร ฯลฯ มีระบบท่อส่ง ซึ่งเกี่ยวข้องกับออกซิเจน ก๊าซไข่เน่า คาร์บอนมอนออกไซด์หรือก๊าซที่ติดไฟได้   หากเกิดเหตุ กู้ภัย ช่วยชีวิต ช่วยเหลือยากลำบาก ที่ใด พิจารณาร่วมกันแล้วมีความก้ำกึ่งว่าเป็นที่อับอากาศหรือไม่ ให้ชี้บ่งที่นั้นว่าเป็นที่อับอากาศ ฯลฯ เป็นต้น

note one ความลึกของหลุมปากเปิด ไม่ได้ถูกกำหนดไว้ในกฎหมายหรือมาตรฐานสากลใดๆ บริษัทที่มีระบบบริหารจัดการด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัย มักจะใช้การประเมินความเสี่ยงร่วมด้วย (risk assessment) /หลุมปากเปิดที่มีลักษณะทางกายภาพคล้ายกัน แต่ละบริษัทอาจมีความเห็นต่างกัน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับภาวะแวดล้อมของกระบวนการทำงานนั้นๆ ด้วย /ระดับความลึก ที่มักจะใช้กำหนด 1 เมตร, 1.5 เมตรหรือ 2 เมตร /หากลึกกว่านี้ แนะนำให้ชี้บ่งว่าเป็นที่อับอากาศ ส่วนการยึดถือค่าใดให้คณะทำงานเสนอนายจ้างหรือผู้ทำการแทนนายจ้าง เป็นผู้เห็นชอบ

note two บางบริษัท อ้างอิงตามกฎหมายแห่งราชอาณาจักรไทย บวกกับมาตรฐานสากล AS/NZS 2865, จึงยึดแนวปฏิบัติว่า ที่ใด พื้นที่ใดหรืออุปกรณ์ใดซึ่งตรวจวัดบรรยากาศแล้วไม่พบว่าเป็นอันตราย จะถือว่าที่นั้น พื้นที่นั้นหรือ-อุปกรณ์นั้นเป็นที่ควบคุม (controled spaces) ไม่ใช่ที่อับอากาศและกำหนดวิธีทำงานฯ ในรูปแบบของพื้นที่ควบคุมซึ่งก็คล้ายกับการทำงานในที่อับอากาศ แต่ไม่ต้องตรวจวัดก๊าซ ซึ่งจะกำหนดบทเฉพาะกำกับเอาไว้ ตัวอย่างเช่น หากการทำงานในนั้น ไม่ว่างานซ่อม สร้าง กู้สภาพหรือดัดแปลงสภาพ ซึ่งกระบวนการทำงานนั้นมีผลทำให้บรรยากาศเปลี่ยนไปในทางอาจก่อให้เกิดอันตราย เมื่อทำงาน-ให้ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่อับอากาศ :

งานเชื่อมโลหะ welding ทาสี painting เคลือบผิว coating ใช้สารทำละลาย using solvents งานเจียร์ งานขัดผิวหรืองานพ่นทราย grinding, sand blasting

ที่ควบคุมหรือพื้นที่ควบคุม (Control Spaces) หมายถึงที่หรือพื้นที่ซึงมีลักษณะจำเพาะ การเข้าไปทำงานฯ จึงต้องกำหนดเงื่อนไขควบคุมด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัยเป็นลักษณะจำเพาะเช่นกัน, เงื่อนไขควบคุมที่กล่าวถึงนี้ บริษัทจะใช้เครื่องมือแตกต่างกันไป เช่นการชี้บ่งและระบุอันตราย (JSA-Job Safety Analysisi), การประเมินความเสี่ยง (Risk Assessment) / ณ ที่นี้ แนะนำให้ใช้วิธีประเมินความเสี่ยงเป็นเครื่องมือหลัก เพราะกระบวนการของเครื่องมือละเอียดกว่าและแม่นยำกว่า /ส่วนหลายหน่วยงานไม่ได้ใช้มาตรฐานสากล AS/NZS 2865 เขาก็เรียกที่หรือพื้นที่ควบคุมว่า ที่อับอากาศระดับสอง (Confined Spaces Level 2) ซึ่งการทำงานเหมือนกับทีหรือพื้นที่ควบคุมทุกอย่าง หมายความว่าแตกต่างกันเฉพาะชื่อเท่านั้น

สี่ ชี้บ่งที่อับอากาศและจัดทำทะเบียนที่อับอากาศ : การชี้บ่งที่อับอากาศ นอกจากจะมองพิจารณาด้วยสายตาแล้ว หลายพื้นที่ หลายที่ อาจต้องใช้เครื่องมือร่วมด้วยเช่น ใช้ตลับเมตร ใช้เครื่องตรวจวัดก๊าซ ฯลฯ

ชี้บ่งที่อับอากาศ โดยใช้หัวข้อที่เตรียมไว้เป็นเกณฑ์ จัดทำทะเบียนที่อับอากาศฉบับร่างและเสนอนายจ้างหรือผู้ทำการแทนนายจ้างพิจารณาอนุมัติ ที่อับอากาศตามทะเบียน ให้ปิดป้ายทางเข้า หากคนทำงานภายในบริษัทมีมากกว่าหนึ่งชาติ ให้ปิดป้ายเป็นภาษาไทยและภาษาอังกฤษ สื่อสารให้พนักงานทราบ

กลับหน้าแรก : คลิ๊กตรงนี้

กลับเมนูหลัก ความปลอดภัยการทำงานที่อับอากาศ : คลิ๊กตรงนี้

ไปยังเมนู คุณสมบัติของผู้เกี่ยวข้องกับงานที่อับอากาศ : คลิ๊กตรงนี้

ไปยังเมนู บทบาท หน้าทีและความรับผิดชอบของผู้เกี่ยวข้อง : คลิ๊กตรงนี้

ไปยังเมนู การขออนุญาตเข้าทำงานและการขออนุญาตเลิกงาน : คลิ๊กตรงนี้

ไปยังเมนู การประเมินสภาพงานและมาตรการควบคุมอันตราย : คลิ๊กตรงนี้

ไปยังเมนู การตรวจวัดก๊าซและเทคนิคระบายอากาศ : คลิ๊กตรงนี้

ไปยังเมนู อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่วนบุคคลและ SCBA : คลิ๊กตรงนี้

ไปยังเมนู แผนฉุกเฉินและอุปกรณ์ช่วยชีวิต ช่วยเหลือ : คลิ๊กตรงนี้

ไปยังเมนู หลักสูตรที่ฝึกอบรมและสัมมนา คลิ๊กตรงนี้